Hoogwater

Altijd weer boeiend om te zien hoe iedereen reageert op hoogwater in onze rivieren. De mensen gaan massaal naar buiten om ervan te genieten. Ik ook. Maar ik kijk er toch een beetje anders tegenaan, omdat het mijn vak is. Veel mensen denken dat het al bijna net zo hoog was als in 1995. En dan zeggen ze dat het toch een goed idee was dat die rivieren verruimd zijn, zoals bijvoorbeeld bij Nijmegen. Daar ligt nu de Spiegelwaal, waardoor de waterspiegel bij de allerhoogste standen ongeveer 30 cm is verlaagd. Maar die hoogste stand treedt maar heel zelden op, ongeveer eenmaal per duizend jaar. En dat is nu nog niet het geval, het is echt stukken minder. De afvoer van de Rijn bij Lobith is nu ongeveer 7000 kubieke meter per seconde, dat is minder dan de helft van de afvoer die de rivier aankan. Een journalist schrijft in een ingezonden artikel in De Volkskrant (5/2/2021) dat ‘het waterpeil van de hoofdkraan van Nederland rijst tot de kolossale hoogte van 15 meter boven NAP! Zo hoog komt het zelden. [..] Klimaatverandering en de hogere temperatuur bevorderen de kans op extreme regenval en dito hoogwater.’

Niet alleen journalisten wakkeren de klimaatpaniek aan. Dat gebeurt ook door Rijkswaterstaat zelf. Lees de rapporten over Ruimte voor de rivier van enkele jaren geleden. Daarin schreef Rijkswaterstaat letterlijk: ‘De komende jaren krijgt de Rijn steeds meer water te verwerken.’ Dat was in 1999, nu 22 jaar geleden. De commissie-Veerman liet in 2007 onderzoek doen door internationale klimaatexperts. Die schreven: ‘Piekafvoeren die wij op dit moment als bijzonder hoog beschouwen, worden normaal.’ En ook nu nog hoor ik het bij iedere waterstand die een beetje hoger is opnieuw: door klimaatverandering krijgen we extremere waterstanden. Maar in het verleden hebben we toch ook hoge waterstanden gehad. De meeste mensen hebben 1926 niet meegemaakt, maar toen vloeide er meer water door de Rijn dan in 1995.

Om nog even bij de journalist van hierboven te blijven: een afvoer van 7000 kubieke meter per seconde is in de laatste 120 jaar 41 keer voorgekomen, dus zeg gemiddeld eenmaal per drie jaar. En de waterstand bereikt ook niet ‘de kolossale hoogte van 15 meter boven NAP’. Het blijft bij 14,50 meter, dat lijkt niet veel minder maar dat is het wel. Want de rivier voert met iedere 30 centimeter verhoging maar liefst duizend kubieke meter meer af. Dat komt niet doordat de rivier dan zoveel breder wordt, maar vooral doordat het water dicht bij het oppervlak veel harder stroomt dan in het onderste deel. Als de rivier dus nu een peil van 14,50 meter bereikt bij Lobith, dan zal hij bij 17,0 meter dubbel zoveel afvoeren als nu. En ik kan u verzekeren dat we nog nooit een afvoer hebben gehad van 14.000 kubieke meter per seconde. Het is dus allemaal heel normaal wat we meemaken en er is niets verontrustends aan.

Dus geniet u vooral van dat hoge water, want het is prachtig. Bij Nijmegen was het druk; dat zal ook wel het gevolg zijn geweest van de coronamaatregelen. Niemand mag de kroeg of de bioscoop in, zelfs mag je niet meer op bezoek bij je ouders of kinderen. Dan maar naar de dijk! Vroeger kwamen hier alleen mannen voor dijkbewaking, nu is het een sensatie voor iedereen. Op die manier heeft die dure Spiegelwaal in Nijmegen toch nog een functie! Kijk eens naar de kanoërs die lekker kunnen surfen op die watersprong bij de inlaat. Want voor de klimaatverandering was dit echt niet nodig geweest! Er is helemaal niets dat erop wijst dat de rivieren meer water te verwerken krijgen. Let wel: ik zeg niet dat er geen klimaatverandering is. Maar daar zullen we vermoedelijk op heel andere manieren last van krijgen. Zoals extreme hitte in Afrika. En minder extreem, maar ook wel degelijk voelbaar, hier. Dus fijn als je dan in de zomer toch nog kan zwemmen. Waar die Spiegelwaal allemaal niet goed voor is!

Over Ton Burgers

Civiel ingenieur, gespecialiseerd in waterbouwkunde. Interesse in architectuur en geschiedenis. Ik schreef enkele boeken, waaronder Nederlands Grote Rivieren, Sporen naar Arnhem Centraal, Het Nieuwe Utrecht Centraal en de Watermonumenten van Arnhem.
Dit bericht werd geplaatst in Kijken, Nadenken en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s