Philips’ Eindhoven

DSC_4859

Uitspraak van Gerard Philips

Zeg je Eindhoven, dan zeg je Philips. We waren er nog nooit geweest, en de berichten erover waren niet gunstig: wanordelijk en druk, geen structuur, veel rommelige winkels. Waarom wil je daar nou twee dagen heen? Onze reden was simpel: we fietsten door Brabant en even de stad in is dan leuk. En, merkwaardig, bij de tweede verkenning is Eindhoven dan toch heel aangenaam en interessant.

We logeerden in het Art hotel, middenin het centrum, vlakbij het station. Het zit in de voormalige Lichttoren van Philips. Mooi industrieel erfgoed. Ga je naar buiten, dan kom je in een groene oase te midden van de drukte. Daar liggen nog meer voormalige Philips gebouwen en die krijgen of hebben nu allemaal andere bestemmingen. Verbazingwekkend hoeveel Philips hier was. Verder naar het westen zie je helemaal hoe groot dat bedrijf was. In het centrum worden nu hoge woontorens gebouwd. Daar ligt ook een Bijenkorf, pal naast het station. De Vestdijk spoortunnel met typische Wederopbouw-beelden vormt een boeiend contrast met deze moderne architectuur.

Deze diashow vereist JavaScript.

Wij gingen eerst langs de Dommel lopen. In die buurt zaten vroeger veel kleine fabriekjes – tabak, linnen – en zo kom je ook bij het Van Abbemuseum. Van Abbe was sigarenfabrikant in Eindhoven en kennelijk verdiende hij zo veel met zijn Karel I-sigaren, dat hij schilderijen kon kopen en nog geld over had om de stad een museum cadeau te doen. Een sigaar uit eigen doos, want het volk betaalde hem voor zijn giftige rookwaren. Maar hij wist niet beter. De kunst die we hier nu zien, zou hij misschien niet hebben gekocht; iedere tijd heeft zijn eigen waarden. Langs de Dommel lopend, kom je ook bij het Lex en Edo Hornemannplantsoen. Op Hitlers 56e en laatste verjaardag, vlak voor het einde van de oorlog, werd vanuit Berlijn opdracht gegeven om alle sporen van het verderfelijke bewind uit te wissen. De jongens hoorden daar ook bij.

DSC_4772

Lex en Edo Hornemannplantsoen

De torens van de St. Catharinakerk beheersen Eindhoven. Deze kerk is van 1861, toen moet Eindhoven nog heel klein zijn geweest. Maar wat een enorme kerk is dat. Gebouwd door Cuypers en dus rijk gedecoreerd. Hij werd geopend op de Feestdag van de Heilige Catharina. Zij was het vijfentwintigste kind in een Toscaans gezin, geboren in 1347. Ze werd 33 jaar oud maar haar CV is indrukwekkend. Kardinalen die de beest uithingen, en dat deden ze toen bijna allemaal, kregen wat te horen van haar. Ze haalde zelfs de paus over zijn zetel te verplaatsen van Avignon naar Rome. En zij heeft ook de ‘genade van het mystieke huwelijk’ ontvangen. Wat dat is, weet ik niet. De Wikipedia vermeldt dat Jezus aan haar verscheen, waarbij zij Zijn Hart kreeg en Hij het hare. Paus Johannes Paulus riep haar in 1999 uit tot ‘patrones van Europa’. Wie zegt dat het geloof dood is?

Deze diashow vereist JavaScript.

Philips bouwde veel fabrieken in Strijp. Nu is dat allemaal Eindhoven, maar vroeger lag het erbuiten. Het bedrijf werd gesticht door Gerard met kapitaal van zijn vader. Gerard werd in 1858 geboren in Zaltbommel; hij zat enige jaren op de HBS in Arnhem. Hij moet dan les hebben gehad van H.A. Lorentz, de latere Nobelprijswinnaar en naamgever van de school. Gerard studeerde werktuigbouw in Delft en werkte enkele jaren in Glasgow. Omdat hij meer wilde weten over elektronica, bezocht hij daar nogmaals de universiteit. Lord Kelvin was een van zijn hoogleraren. In 1891 kocht Gerard een fabriekje in Eindhoven, en begon met lampen. Na 1910 liet hij een fabrieksdorp bouwen voor zijn personeel. Het werd geroemd om zijn goede voorzieningen. Het Philipsdorp werd ontworpen door ir. G.J. de Jongh, gepensioneerd directeur van Gemeentewerken in Rotterdam.

DSC_4860

Strijp-S, industrieel erfgoed

Het voormalige Philipsterrein met al zijn fabrieken wordt nu omgebouwd tot een alternatief woon- en werkgebied. Het ziet er goed uit met leuke winkels, grappige trappen en luchtbruggen, veel groen en vrije busbanen. Op een van de gebouwen stond een tekst van Gerard Philips: In het begin moest ik alles alleen doen. Zo’n tekst vind ik ontroerend; wij zien alleen de grootheid van die man, maar uit zijn woorden blijkt, hoe moeilijk het was en hoe eenzaam hij aanvankelijk werkte. Zijn zestien jaar jongere broer Anton werd (later) de commerciële man. Hij bouwde het bedrijf uit tot multinational. Maar de grondlegger was Gerard: inventief en bescheiden. Eindhoven plukt er nog de vruchten van.

Over Ton Burgers

Civiel ingenieur, gespecialiseerd in waterbouwkunde. Interesse in architectuur en geschiedenis. Ik schreef enkele boeken, waaronder Nederlands Grote Rivieren, Sporen naar Arnhem Centraal, Het Nieuwe Utrecht Centraal en de Watermonumenten van Arnhem.
Dit bericht werd geplaatst in Kijken, Wandelen en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Philips’ Eindhoven

  1. verawandelt zegt:

    Mooie foto’s van Eindhoven. Ik heb daar twee jaar geleden ook rondgewandeld met een wandeling uit de gids “Wandelen buiten de binnenstad van Eindhoven” van de Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig. Echt een aanrader! Groeten Vera

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s