Klimaat en bevolkingsgroei

apocalyps

Apocalyps (Bron: playbuzz.com/jakewood)

Het is merkwaardig dat klimaatdoelen worden vastgesteld, zonder dat wordt ingegaan op de groei van de wereldbevolking. Alle voorvechters van het klimaat zijn blij met het akkoord van Parijs. We gaan de wereldwijde temperatuurstijging beperken tot 2, misschien zelfs 1,5 graad, door minder CO2 uit te stoten. Maar hoe kan dat, als de wereldbevolking explodeert? Kijk eens naar het grafiekje hieronder: dat geeft op een geologische tijdschaal de groei van het mensdom weer. In 1800 telde de wereldbevolking 1 miljard mensen, nu ruim 7 miljard. Dankzij goed voedsel en medische zorg blijven mensen langer leven. Geweldig! Maar al die mensen willen toch ook graag een tikkie meer, net zoals wij, dus meer energiegebruik en meer afval.

populationgrowth-kopie

Bevolkingsgroei sinds de laatste ijstijd

China is – nu nog – de grootste uitstoter van CO2, inmiddels ruim voor de Verenigde Staten. Sinds 1990 is de uitstoot per hoofd van de bevolking in China verdrievoudigd, in India is die verdubbeld. Gaan die landen nu ineens zoveel minder uitstoten? De eerste klimaatconferentie was in 1995 in Berlijn. Toen waren China en India nog hele kleine uitstoters. Wereldwijd groeide de uitstoot sinds 1990 met 58% (zie de grafiek). Dus je buigt een trend niet zo heel gauw om, voorlopig zal die uitstoot van China en India nog flink blijven groeien. Want per capita is de uitstoot in India 1,6 ton, in China 6,7 en in de VS 16,2 ton. Grappig genoeg is de uitstoot per capita in China ongeveer gelijk aan die in West-Europa, dus mogelijk komen de Chinezen op termijn wel weer op hetzelfde uit als wij. Maar in India gaat de uitstoot per capita zeker nog groeien en dat geldt ook voor hun bevolking.

Deze diashow vereist JavaScript.

India heeft op dit ogenblik bijna net zoveel inwoners als China, allebei ongeveer 1,3 miljard. Maar India groeit veel harder, namelijk sinds 1990 met 45% tegenover China met ‘slechts’ 20%. Dus over 5 jaar is niet meer China het grootste land, maar India. En die willen ook graag meer welvaart: reizen, airco, industrie, allemaal gebruikers van (vooral) kolen, olie en gas. Zeker, er zullen ook wel een paar zonnepanelen worden geplaatst, maar dat kan nooit de enorme vraag naar energie opvullen. Als India over 25 jaar dus nog eens met 40% is gegroeid tot 1,8 miljard inwoners en als die per hoofd net zoveel CO2 uitstoten als China nu, dan praten we over een toename van de CO2 uitstoot, die groter is als wat China nu als geheel uitstoot.

fertilityrate

Vruchtbaarheid in diverse landen

Er zijn behalve India nog wel enkele grote groeiers in de wereld. Kijk eens naar buurland Bangladesh. Of naar Nigeria – in 2050 het vierde grootste land in de wereld met 397 miljoen inwoners – of Indonesië, het vijfde met 366 miljoen mensen. Moslims stoppen niet met de voortplanting; wij, brave westerlingen, doen dat wel. De wereldbevolking groeit iedere minuut met 169 personen (geboorten minus sterfte): 166 in de onderontwikkelde en 3 in de ontwikkelde landen! Wij groeien alleen nog door immigratie. Alles wat wegtrekt uit arme en beroerde landen, vindt hier een bestaan, met of zonder werk. En ze zouden wel gek zijn om terug te gaan, want ondanks alle misère hier, is het daar nog veel slechter.

vluchtelingen

Vluchtelingen terug? (Bron: NRC)

In Afrika nemen ze nu 3% van de wereldwijde CO2 uitstoot voor hun rekening met 1,1 miljard mensen. Dat is per hoofd ongeveer 1 ton. Afrika groeit tot 2050 naar 2,5 miljard mensen. Als die per hoofd van de bevolking net zoveel uitstoten als India nu, dan produceert Afrika in 2050 net zoveel  CO2 als Europa nu. En die uitstoot is dan – per capita – nog steeds heel bescheiden. En heus, ze zullen dan ook wel een paar zonnepanelen hebben geïnstalleerd.

dhakaov

Openbaar vervoer in Dhaka (Bron: Trouw)

Steden groeien hard, meer dan het land als geheel, als gevolg van de trek naar de stad. Tegenwoordig wordt dat ook erg gepropageerd. Want in steden zou het energieverbruik omlaag kunnen, door betere openbaar vervoervoorzieningen. Dat geldt misschien in New York en Amsterdam, maar niet in Dhaka en in Niamey, om maar eens wat willekeurige voorbeelden te noemen. Dhaka is nu de derde stad ter wereld, met 18 miljoen inwoners. In 2050 zal het de tweede stad zijn met 36 miljoen. De eerste is dan Mumbay (vroeger Bombay), met 42 miljoen mensen. New York is dan van de zevende naar de negende plaats geduikeld, en die duikeling zet door, want in 2100 zal het de 25e plaats zijn. Niet omdat New York niet groeit, dat doet het ook dan nog, maar omdat die anderen zoveel harder groeien. Mét de bijbehorende uitstoot van zichtbare en onzichtbare viezigheid.

nigeria

Gezellige drukte in Lagos

Van Niamey had u natuurlijk nog niet eerder gehoord. Het is de hoofdstad van Niger, een land vol moslims. De stad zit nu niet eens in de top-100 van grootste steden. Maar het is de negende stad in het jaar 2100, als wij hier van de zon en de wind leven! Het moet Khartoem, Blantyre, Llongwe, Kinshasa en Dar es Salaam nog boven zich dulden, allemaal in Afrika gelegen. Ik denk niet dat u Llongwe en Blantyre al van naam kende. Ze liggen allebei in Malawi, samen zijn ze in 2100 goed voor 113 miljoen inwoners. Het top-10 rijtje bevat verder alleen nog steden als Dhaka, Delhi, Mumbay en Calcutta. Geen enkele Europese of Amerikaanse stad! En ook geen Japanse of Chinese. Tokyo, nu de grootste ter wereld, met 36 miljoen inwoners, is dan nummer 42, met nog maar 16 miljoen mensen. Japan als geheel krimpt in 35 jaar tijd met 30 miljoen naar minder dan 100 miljoen inwoners. Goed nieuws, helaas overschaduwd door andere slechte berichten.

blauwemensen

Kunstwerk Blauwe Mensen

Hoe gaat dit nu verder? Wat is mijn oplossing? Helaas, ik heb er geen; de vraag is of er één  is. De mensheid zal ten onder gaan aan zijn eigen succes en zo is het altijd gegaan. Denk aan de dinosauriërs. Ze werden te groot en konden hun eigen gewicht niet meer dragen. Na de Apocalyps zal er weer een fris begin zijn, een verwonderd ontwaken van leven. Voor nu is mijn boodschap: doe in Nederland vooral de nieuwe kolencentrales dicht, koop een elektrische auto – die gebruiken geen energie, schijnt het – en neem een vliegvakantie naar de Maladiven om daar in een ecolodge even tot rust te komen. Misschien valt het allemaal nog reuze mee.

turner-the-morning-after

JMW Turner: Light and Colour – the Morning after the Deluge – Moses Writing the Book of Genesis

Gebruikte bronnen: 2015 World population sheetWikipedia EngelsIEA: Key CO2 emission trends

Over Ton Burgers

Civiel ingenieur, gespecialiseerd in waterbouwkunde. Interesse in architectuur en geschiedenis. Ik schreef enkele boeken, waaronder Nederlands Grote Rivieren, Sporen naar Arnhem Centraal, Het Nieuwe Utrecht Centraal en de Watermonumenten van Arnhem.
Dit bericht werd geplaatst in Nadenken en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s